ترجیح میدهید گوش دهید؟
برای پخش آن در اپلیکیشن Substack اینجا ضربه بزنید
چگونه یک حادثه آزمایشگاهی به رنگدانهای تبدیل شد که شاید هر صد یا دویست سال یکبار پدیدار شود، و این موضوع برای نقاشیهای من چه معنایی دارد
مروری سریع
داستان آبی YInMn و دلیل اهمیت آن
• چه چیزی این آبی را از اولترامارین و آبی کبالت متمایز میکند
• چرا این رنگدانه تا این حد کمیاب و گران است
• چگونه قصد دارم از آن در آثار آینده استفاده کنم
اگر میخواهید نخستین نقاشیای را که این رنگ در آن به کار رفته ببینید، برای دریافت بهروزرسانیهای استودیو مشترک شوید. مشترکان کمک میکنند بتوانم این کار را تماموقت انجام دهم.
یک کشف تصادفی
در سال ۲۰۰۹، شیمیدان، Mas Subramanian، و دانشجوی تحصیلات تکمیلی او، Andrew Smith، در دانشگاه ایالتی اورگن اصلاً به دنبال کشف یک رنگ نبودند. تمرکز کار آنها بر مواد الکترونیکی بود و ترکیبهایی از عناصر را آزمایش میکردند که شاید رسانایی را بهبود دهند. در میانه این پژوهش، نمونهای با نتیجهای غیرمنتظره از کوره بیرون آمد: قطعهای بلوری که با آبی زنده و تقریباً ناممکن میدرخشید.
عناصر مسئول این پدیده ایتریم، ایندیوم و منگنز بودند. آنها در کنار هم ساختار بلوریای ایجاد کردند که نور را به شیوهای بازتاب میداد که پیش از آن کسی ندیده بود. این رنگ نه تغییری ظریف بود و نه گونهای از رنگی آشنا؛ کاملاً جدید بود. این رنگدانه که در برابر گرما پایدار، استفاده از آن ایمن و از نظر بصری بسیار درخشان بود، با آبیهای شکننده گذشته تفاوت داشت؛ رنگهایی که اغلب محو یا تیره میشدند و گاهی سمی بودند.
آن اتفاق، آغاز نخستین آبی معدنی جدید در بیش از دو قرن بود. چیزی که بهعنوان آزمایشی در زمینه مواد آغاز شده بود، خیلی زود خود را پدیدهای بزرگتر نشان داد: رنگدانهای که هم علم رنگ و هم امکانات پیش روی هنرمندان را دگرگون میکرد.
چه چیزی این آبی را متفاوت میکند
رنگدانههای زیادی در نمونهٔ رنگ زیبا به نظر میرسند، اما تعداد کمی از آنها با گذر زمان همچنان به همان زیبایی باقی میمانند. YInMn Blue به دلیل نحوهٔ عملکرد ساختارش متمایز است. یونهای منگنز که با آرایشی دقیق کنار هم قرار گرفتهاند، تهرنگی عمیق و خالص ایجاد میکنند که آبیِ واقعی به نظر میرسد، نه رنگی که به سمت بنفش یا سبز متمایل شود. همین ساختار نور نزدیک به فروسرخ را بازتاب میدهد، بنابراین سطوح رنگشده با آن زیر نور خورشید خنکتر میمانند. این ویژگی در پوششها و معماری اهمیت دارد و برای هنرمندانی که ماندگاری میخواهند نیز مهم است. روی پالت، این رنگ میان اولترامارین و کبالت قرار میگیرد؛ با گرمی و کدریای که باعث میشود آسمان، آب و سایهها استوار و واقعی به نظر برسند، نه شکننده.
کمیابی و ارزش
این رنگدانه کمیاب است، زیرا مواد لازم برای تولیدش پرهزینهاند و تولید همچنان محدود است. سالها در آزمایشگاهها و صنایع محبوس بود. وقتی سرانجام دستههای کوچکی از آن به دست هنرمندان رسید، قیمتش بازتابی از همین کمیابی بود. قیمت یک تیوپ میتواند چندین برابر چیزی باشد که بیشتر ما از قبل آن را رنگی گرانقیمت میدانیم. وقتی توانستم چهار تیوپ تهیه کنم، احساس کردم قطعهای از تاریخ را در دست گرفتهام. قرنها پیش، اولترامارین از لاجوردی که در کوهستانهای دوردست استخراج میشد آسیاب میشد و تنها برای مهمترین آثار کنار گذاشته میشد. YInMn Blue همان حس کمیابی را با خود دارد؛ اما این بار نه حاصل تجارت باستانی، بلکه شکلگرفته از علم مدرن است.
چرا در استودیوی من اهمیت دارد
کار من به رنگ وابسته است. حرکت، خاطره و احساس، همگی از میاندانههایی که به کار میبرم منتقل میشوند. آبی جدیدی با عمق و ماندگاری، امکاناتی را پیش رویم میگذارد که پیش از این نداشتم. وقتی نخستین بار یک تیوپ را باز کردم، به دورهٔ آبی پیکاسو و محدودیت رنگدانههایی فکر کردم که در دسترس او بودند. ایدهها محرک کارند، اما مواد نیز به همان اندازه به آن شکل میدهند.
در نقاشیهایم، این آبی یک تازگی زودگذر نیست. آن را در آسمانهایی میبینم که هنوز نور را در خود نگه داشتهاند؛ در آبهایی با وزن و جاذبه؛ و در بخشهای انتزاعی، جایی که وضوح بیش از هر چیز اهمیت دارد. این رنگ، دامنهای در اختیارم میگذارد که تا امروز نمیتوانستم به آن دست پیدا کنم.
گسترهٔ کاربرد این رنگدانه از استودیو فراتر میرود. ویژگیهای بازتابی آن، این رنگدانه را در طراحی کاربردی میکند؛ جایی که سطوح خنکتر میتوانند مصرف انرژی را کاهش دهند. همان پژوهشی که این آبی را پدید آورد، تاکنون به تولید سبزها، ارغوانیها و نارنجیهای جدیدی انجامیده است که بر همان ساختار استوارند. کمتر رنگی به این آسانی میان علم، هنر و محیط ساختهشده جابهجا میشود. آبی YInMn چنین است.
یادداشتهایی برای مجموعهداران
اگر از جنبهٔ هنری نقاشی لذت میبرید و میخواهید بدانید مواد چگونه اثر را تغییر میدهند، بستهٔ نمونهٔ چاپ هنری را آماده کردهام که کاغذ موزهای، بوم و پنلهای فلزی حرفهای با کیفیت آرشیوی و چاپ تصعید رنگ را مقایسه میکند. ارسال آن در سراسر جهان رایگان است و برای کسی که نخستین اثر خود را انتخاب میکند، در کنار کارت هدیهٔ الکترونیکی گزینهٔ مناسبی است. اگر دربارهٔ مواد یا قاببندی پرسشی دارید، به این نوشته پاسخ دهید تا کمک کنم.
پینوشت: اگر میخواهید ببینید این آبی ابتدا کجا فرود میآید، در یادداشت استودیو مشترک شوید. اگر کسی را میشناسید که عاشق رنگ است، این را با او به اشتراک بگذارید و به من بگویید در زندگی خود مدام به کدام آبی بازمیگردید.
برای اطلاعات بیشتر، لطفاً این پیوندها را ببینید:
https://chemistry.oregonstate.edu/chemistry-news-events/yinmn-blue
https://justpaint.org/yinmn-blue/
https://goldenartistcolors.com/news/new-yinmn-blue
https://www.facebook.com/watch/?v=405127556741940
https://en.wikipedia.org/wiki/YInMn_Blue
…و اگر شما هم بهاندازهٔ من عاشق رنگ هستید، این کتاب را بهشدت پیشنهاد میکنم:
«زندگیهای پنهان رنگ» نوشتهٔ کاسیا سنت کلر
کتاب زندگیهای پنهان رنگ داستانهای غیرمعمول هفتاد و پنج طیف، رنگینه و تهرنگِ شگفتانگیز را روایت میکند. از بلوند تا زنجبیلی، از قهوهایای که شیوهٔ نبردها را تغییر داد تا سفیدیای که از طاعون محافظت میکرد، دورهٔ آبی پیکاسو از زغال روی دیوارهای غار لاسکو تا زرد اسیدی و سبز کِلی، و از زنان سرخپوش تا ارغوانی امپراتوری، این داستانهای شگفتانگیز همچون رشتهای درخشان در سراسر تاریخ جریان دارند.
در این کتاب، کاسیا سنت کلر وسواس مادامالعمر او نسبت به رنگها و خاستگاهشان را (چه گلهای آفتابگردان زردِ کرومیِ ونگوگ یا صورتی فلورسنت پانک) را به مطالعهای منحصربهفرد دربارهٔ تمدن بشری تبدیل کرده است. از مد و سیاست گرفته تا هنر و جنگ، زندگیهای پنهان رنگ داستان زندهٔ فرهنگ ما را روایت میکنند.
