Liever luisteren?
Tik hier om het af te spelen in de Substack-app
Doet de naam van een kunstenaar ertoe bij het kopen van kunst?
Voorbij de handtekening kijken en nadenken over verbondenheid, herinneringen en wat een kunstwerk de moeite waard maakt om mee te leven.
Een vraag die bij kunst soms rechtstreeks en soms stilletjes opkomt, is hoeveel de naam van een kunstenaar zou moeten meewegen bij het kopen van een schilderij. Het is een terechte vraag. Een naam kan ertoe doen, en ik vind het niet eerlijk om te doen alsof dat niet zo is. Wanneer een kunstenaar al jaren werkt, een oeuvre opbouwt, consequent aanwezig is en een herkenbare stijl ontwikkelt, wordt dat onderdeel van de manier waarop het werk wordt begrepen.
Maar als kunstenaar vind ik nog steeds dat de eerste reactie op het werk zelf zou moeten zijn gericht. Niet eerst op de handtekening. Niet eerst op de reputatie. Niet eerst op het idee dat je een naam bezit. Het schilderij moet op eigen kracht iets doen.
Postzegel Sharjah & Dependencies 1972 Vincent Willem van Gogh (1853-1890)
Wanneer iemand zich verbonden voelt met een van mijn schilderijen, hoop ik dat diegene reageert op het werk zelf en op welk verhaal uit het eigen leven het naar boven brengt. Dat deel is belangrijk voor mij. Iedereen ziet iets anders. De een ziet kracht. De ander ziet rust. Weer iemand anders denkt aan een plek, een seizoen, een verlies, een begin of een bepaald soort licht dat al jaren met hen meegaat. Dat is een van de dingen waar ik van houd aan schilderen. Ik maak het werk, maar ik heb geen controle over alles wat het wordt zodra iemand anders ermee leeft. Een schilderij ontmoet mensen via hun eigen herinneringen.
De naam kan ertoe doen
Ik schilder al vele jaren serieus en in de afgelopen 16 jaar heb ik een oeuvre, een achterban en relaties opgebouwd met mensen die het werk al lange tijd steunen. Sommigen volgen mijn werk al jaren. Sommigen hebben werken verzameld. Sommigen hebben me geschreven over waaraan een schilderij hen deed denken of waarom het iets voor hen betekende in hun huis. Dat is bijzonder voor mij en ik neem het niet als vanzelfsprekend aan.
Ik ben dankbaar dat mijn werk nu meer erkenning krijgt dan vroeger. Ik ben dankbaar wanneer mensen de schilderijen kennen, de kleur en de beweging herkennen, of iets als van mij herkennen voordat ze zelfs de naam hebben gezien. Dat soort herkenning ontstaat niet van de ene op de andere dag. Het komt door jaren van werken, delen, verbeteren en steeds weer aanwezig zijn.
Dus ja, de naam kan ertoe doen. Een naam kan tijd vertegenwoordigen. Hij kan toewijding vertegenwoordigen. Hij kan vertrouwen vertegenwoordigen. Hij kan een verzamelaar laten zien dat er een serieuze praktijk achter het werk zit, en niet slechts één op zichzelf staand schilderij. Maar de naam moet het werk nog steeds ondersteunen, niet vervangen.
De naam is niet het schilderij
Een bekende kunstenaar kan een werk maken dat je niets zegt. Een minder bekende kunstenaar kan iets maken dat je volledig stilzet. Daarom vind ik dat verzamelaars eerlijk tegenover zichzelf moeten zijn. Word je aangetrokken door het schilderij, of vooral door het idee van de naam?
Soms zijn beide waar, en dat kan een sterke combinatie zijn. Maar als de verbondenheid alleen met de naam bestaat, houdt het schilderij in het dagelijks leven misschien niet zo goed stand als je verwacht. Een schilderij wordt op een heel gewone manier onderdeel van een huis. Je loopt er ’s ochtends langs. Je ziet het in verschillend licht. Op sommige dagen valt het je meer op dan op andere. Na verloop van tijd wordt het onderdeel van de kamer en van je eigen herinneringen. Zo’n relatie is moeilijk te veinzen.
De handtekening kan ertoe doen, maar het schilderij moet zijn plek nog steeds verdienen.
Waarde is meer dan doorverkoop
Sommige mensen kopen kunst met waarde in gedachten. Dat begrijp ik. Kunst kan financiële waarde hebben, en de naam van een kunstenaar kan daarin een rol spelen. Erkenning, vraag van verzamelaars, tentoonstellingsgeschiedenis, publiciteit, verkoopgeschiedenis en de kracht van het bredere oeuvre kunnen allemaal invloed hebben op hoe een werk wordt beoordeeld.
Maar kunst is niet hetzelfde als een gegarandeerde financiële investering. Markten veranderen. Smaak verandert. De carrières van kunstenaars ontwikkelen zich op verschillende manieren. Sommige werken kunnen in de loop van de tijd meer waard worden, andere misschien niet. Dat betekent niet dat de beslissing verkeerd was. Het betekent dat kunst meer dan één soort waarde heeft.
Voor mij is de belangrijkste reden om kunst te kopen nog steeds dat je ermee wilt leven. Als een werk financieel in waarde stijgt, is dat prachtig. Maar als de prijs nooit verandert en het toch elke dag iets betekenisvols aan je huis toevoegt, is dat niet gering. Een schilderij kan de sfeer van een kamer veranderen. Het kan je herinneren aan een plek, een seizoen, een herinnering of een bepaald soort licht. Het kan onderdeel worden van je dagelijks leven op een manier die niets met doorverkoop te maken heeft. Ook die waarde doet ertoe.
Een kunstenaar ontdekken voordat iedereen diens naam kent
Er is iets bijzonders aan het ontdekken van een kunstenaar voordat diens naam algemeen bekend is. Veel verzamelaars genieten van dat deel van het proces. Ze volgen het werk in de loop van de tijd. Ze zien veranderingen in kleur, onderwerp, formaat, zelfvertrouwen en techniek. Ze merken dat de kunstenaar groeit. Ze voelen zich verbonden met het werk terwijl het zich ontwikkelt.
Kopen van een levende kunstenaar kan ook persoonlijker voelen. Je steunt het werk terwijl het nog wordt gemaakt. Je helpt de kunstenaar om te blijven creëren, zich te ontwikkelen en in het atelier te blijven werken. Voor opkomende kunstenaars en kunstenaars halverwege hun carrière kan die steun echt verschil maken.
Vanuit het perspectief van de verzamelaar ontstaat er ook een ander soort verbondenheid. Je koopt niet alleen een naam die al volledig gevestigd is. Je let op terwijl het werk zich nog ontvouwt. Daar zit natuurlijk onzekerheid in. Maar juist daarin kan ook betekenis liggen. Soms ziet een verzamelaar al vroeg iets omdat die aandachtig kijkt, niet omdat de markt al heeft verteld wat diegene moet denken.
Wat ik hoop dat blijft
Misschien is dit de eerlijkste manier waarop ik het kan zeggen. Ik hoop dat mijn werk na mijn leven wordt herinnerd. Niet alleen vanwege mijn naam, maar vanwege het werk zelf. Vanwege wat de schilderijen mensen lieten voelen. Omdat ze iets in iemands huis brachten, iemand hielpen zich een plek te herinneren of iemand een gevoel van kracht, rust, schoonheid of verbondenheid gaven. Dat is belangrijk voor mij.
#300 Isle of Avalon toont een solitaire boom boven het glooiende landschap bij Glastonbury Tor, geschilderd met krachtige kleuren, beweging en een open hemel. Origineel schilderij van de Canadese kunstenaar Jeff Dillon, 26" x 39", november 2025.
Ik weet niet wat de naam van een kunstenaar over jaren zal betekenen. Niemand van ons heeft daar volledige controle over. Maar ik weet wel wat ik probeer te doen zolang ik hier ben. Ik probeer het sterkste werk te blijven maken dat ik kan. Ik probeer iets eerlijks op te bouwen. Ik probeer schilderijen te maken waarmee mensen willen leven, die ze willen onthouden en misschien willen doorgeven.
Dus, doet de naam van een kunstenaar ertoe bij het kopen van kunst? Ja, dat doet hij. Maar hij zou niet belangrijker moeten zijn dan het schilderij.
De naam kan context geven. Hij kan geschiedenis, toewijding, erkenning en vertrouwen laten zien. Maar het schilderij moet nog steeds met je kunnen leven. Het moet in de ruimte standhouden. Het moet iets blijven bieden nadat de eerste opwinding is verdwenen. Voor mij begint daar de echte waarde.
De naam achter het doek doet ertoe, maar de reden waarom een werk iemand meestal bijblijft, gaat dieper dan de naam.
Bedankt voor het lezen,
Jeff
