Luister je liever?
Tik hier om het in de Substack-app af te spelen
Mensen stellen zich het leven van een kunstenaar voor als vrijgevochten en vol inspiratie. Laat opstaan, koffie in de hand, wachtend tot de muze arriveert. En dan misschien, wanneer het licht precies goed valt, in één zitting iets briljants creëren.
Het klinkt moeiteloos. Bijna mooi.
Nieuwe kunststudio in 2024
Maar de afgelopen 14 jaar ben ik bijna elke dag aan het doek verschenen, niet wanneer ik daar zin in had, niet wanneer ik geïnspireerd was, maar omdat het werk gedaan moest worden. Na verloop van tijd werd die discipline veel meer dan een gewoonte.
Dit is geen verhaal over het najagen van creativiteit. Het gaat over wat er gebeurt wanneer je je leven eromheen opbouwt…
Oude kunststudio thuis, 11 jaar lang
In oktober 2024 verhuisde ik voor het eerst sinds ik begon met schilderen naar een speciale studioruimte. Daarvoor werkte ik vanuit de hoek van mijn slaapkamer, meestal laat op de avond, na volledige werkdagen en alles wat het leven verder van me vroeg. Ik schilderde in stilte terwijl de rest van het huis sliep.
Toen ik in 2022 fulltime kunstenaar werd, wist ik dat ik iets anders nodig had. Een ruimte die paste bij de schaal van wat ik maakte. Ik vond die in een voormalige schoenenfabriek van 120 jaar oud in Kitchener, Ontario, Canada. Hoge plafonds voor mijn grootste schildersezel. Houten vloeren die het gewicht van de tijd dragen. Balken boven mijn hoofd en twee extra grote ramen die nu overlopen van de planten. Dat was niet gepland, maar het is een van de dingen geworden waar ik elke ochtend naar uitkijk.
Wanneer ik nu de deur open, blijft de rest van de wereld buiten. Het is stil. Het is van mij. Hier begint het werk.
In de loop der tijd heb ik een ritme opgebouwd dat alles bij elkaar houdt. Aan het einde van elke sessie breng ik de ruimte weer op orde. Kwasten gaan terug op hun plek, verf wordt precies zo klaargelegd dat ik klaar ben voor de volgende stap. Wanneer ik de volgende ochtend binnenkom, hoef ik geen beslissingen meer te nemen. Ik weet al waar ik moet beginnen.
Meestal schilder ik vier tot zes uur per dag. Het is geen zacht werk. Mensen zien schilderen vaak als rustgevend, bijna meditatief. Maar de waarheid is dat zo lang voor een groot doek staan, elke dag weer, fysiek zwaar is. Het vereist concentratie. Je lichaam krijgt het zwaar te verduren. Elke 30 tot 45 minuten zet ik een timer om te rekken of te bewegen. Wat lichte gewichten. Even door de gang lopen om het water te verversen. Zonder dat zou ik opgebrand raken of een blessure oplopen.
De ideeën zelf komen zelden tijdens het schilderen. Ze komen wanneer ik buiten wandel. Of in bed, vlak voordat ik in slaap val. Ik stuur mezelf korte notities, e-mails of afbeeldingen. Later, tijdens lange administratieve dagen, neem ik die weer door. Misschien vind ik een referentie in een e-mail of een zin waarvan ik vergeten was dat ik die had opgeslagen. Wanneer ik een werk af heb, blader ik door die notities en kijk ik wat me aanspreekt. Vaker wel dan niet is het iets wat ik was vergeten. Het volgende schilderij is zelden wat ik oorspronkelijk in gedachten had, maar het vindt altijd zijn weg naar de oppervlakte.
Het begin van een schilderij voelt vaak ongemakkelijk. Het is alsof je probeert in slaap te vallen in een onbekende omgeving. Je bent nog niet helemaal tot rust gekomen. Je bent nog aan het nadenken. Maar naarmate de uren verstrijken, verschuift er iets. De lijnen beginnen op hun plek te vallen. De kleuren beginnen goed te vloeien. Uiteindelijk ga ik helemaal op in het werk en kom ik in de verleiding om tot diep in de nacht door te gaan.
Dat doe ik niet.
Jarenlang schilderen hebben me geleerd te stoppen voordat mijn energie op is. Zelfs wanneer ik volledig in de flow zit, heb ik geleerd dat te ver doorgaan een prijs heeft. Het moeilijkste deel van een schilderij is het midden. Daar begint het oorspronkelijke idee te veranderen. Je zit gevangen tussen het beeld dat je je had voorgesteld en het beeld dat zich daadwerkelijk ontvouwt. Het is ongemakkelijk, maar juist daar zijn de beslissingen het belangrijkst.
Een goede dag is helder. Ik stel een doel en rond het af. De lucht verfijnen. Het licht aanpassen. De kwast net genoeg beweging door de bomen laten dragen.
Een slechte dag? Dat is meestal de dag waarop ik het ritme maar niet helemaal vind. Te veel kleine dingen die mijn aandacht telkens opzij trekken. De uren glippen voorbij zonder de diepe concentratie die ik nodig heb.
Ook wanneer ik niet schilder, ben ik aan het werk.
Berichten. Printbestellingen. Verzendingen. Galerie-updates. Sociale media.
Het ziet er niet uit als rust, maar het ritme is anders… en dat helpt. Ik kom geconcentreerder terug bij het doek, niet minder.
Toen ik dagelijks begon te schilderen, had ik nog steeds een baan die meer dan fulltime was. Ik schilderde van acht uur ’s avonds tot middernacht, soms nog later. Mijn baan opzeggen om fulltime kunst te maken was een grote sprong. Er was geen salaris, geen vangnet, geen routekaart. Maar ik beloofde mezelf dat ik zou blijven komen opdagen.
Nu werk ik zeven dagen per week: ik schilder, beheer de bedrijfsvoering, coördineer leveringen, beantwoord berichten en zorg dat alles blijft draaien. Het heeft jaren gekost om een ritme te vinden dat dit allemaal ondersteunt, en voorlopig werkt het. Dat kan veranderen, en als dat gebeurt, pas ik me aan. Mensen zijn vaak verbaasd over hoe gestructureerd ik ben, maar voor mij is het de enige manier waarop dit leven bij elkaar blijft. Ik plan, volg systemen en krijg dingen gedaan. De meeste dagen doe ik het werk van meerdere mensen… niet om indruk te maken, maar omdat dat nu eenmaal is wat het werk vereist.
Wat het vol te houden maakt, is steun. Mijn partner en mijn uitgebreide familie begrijpen wat dit leven praktisch en emotioneel werkelijk vraagt. Die steun is belangrijker dan de meeste mensen beseffen.
Wat me het meest met beide benen op de grond houdt, is ’s avonds wandelen. Het is stil. Ik kijk naar de sterren, luister naar de wind, de bomen en de insecten. Mijn gedachten vertragen. Ik voel me weer mezelf.
Soms vraag ik me wel af wat ik heb gemist doordat ik zo veel schilder. Het leven zit vol momenten, en ik weet dat sommige daarvan aan me voorbij zijn gegaan. Maar schilderen is het enige dat altijd bij me is geweest. Ik doe het al sinds ik een kind was. Ik zie dat niet veranderen.
De meeste mensen zouden waarschijnlijk verbaasd zijn over hoeveel tijd elk schilderij kost. Mijn stijl bestaat uit meerdere lagen. Er is lijnwerk, verfijning van vormen, subtiele kleurbalans — en veel achteruit stappen voordat ik weer vooruit ga. Ik heb vaak gewenst dat ik sneller kon schilderen. De ideeën komen sneller dan ik ze kan bijhouden. Maar ik heb geleerd te accepteren dat ik alleen kan doen wat ik kan doen, en dat eerlijk te doen.
Ik laat liever minder schilderijen achter die volledig van mij voelen dan meer werken die ik haastig heb gemaakt om maar bezig te blijven.
De gemeenschappen die rond mijn werk zijn ontstaan — online, in galerieën en persoonlijk — betekenen veel voor me. Ik ben dankbaar voor ieder van hen. Maar de waarheid is dat het niet gemakkelijk was om ze op te bouwen. Kunst online delen kost meer dan mensen beseffen. Sociale media willen niet alleen het werk. Ze willen jouw aanwezigheid. Jouw tijd. Jouw energie. Op moeilijke dagen voelt het alsof alles wordt opgeslokt voordat ik überhaupt een kwast heb opgepakt.
Toch is het de plek waar echte verbinding uit is voortgekomen. Mensen die al jaren in stilte volgen. Verzamelaars die mijn werk via één enkele post ontdekten. Berichten van vreemden die iets in het schilderij zagen dat persoonlijk voor hen voelde. Dat soort steun heeft me bereikt op momenten dat ik die het hardst nodig had. Het is de extra energie die ik nodig heb om alles in balans te houden.
Als je probeert een dagelijkse kunstpraktijk op te bouwen, dan is dit wat ik heb geleerd. Breng structuur aan. Leer hoe je je tijd, energie en geld beheert. Begrijp ook de zakelijke en financiële kant, zelfs als dat in het begin ongemakkelijk voelt. Bouw een routine die voor jou werkt en blijf die volgen.
Het allerbelangrijkste: haast je niet. Vergelijk je werk niet met dat van iemand anders.
Dit is jouw leven. Vul het met dingen waar je trots op bent.
~Jeff
